ΤΟ ΛΗΜΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Γοργίας [Gorgias] (περ. 483 - περ. 376 π.Χ.). Αρχαίος Έλληνας σοφιστής. Δάσκαλος ρητορικής από τους Λεοντίνους των Συρακουσών, ο Γοργίας ήρθε στην Αθήνα το 427 π.Χ. ως πρέσβης της πόλης του και προκάλεσε αίσθηση με την περίτεχνη ρητορική του. Μας είναι γνωστός μέσω παραπομπών και σύντομων παραθεμάτων μεταγενέστερων συγγραφέων και από λίγα διασωζόμενα κείμενα – δύο λόγους και μία φιλοσοφική πραγματεία. Δίδαξε ένα ρητορικό ύφος το οποίο μιμήθηκαν πολλοί στην αρχαιότητα, παρουσιάζοντας πρότυπους λόγους σε ακροατήριο που πλήρωνε για να τους ακούσει. Σε αντίθεση με άλλους σοφιστές, δεν δίδαξε άλλα θέματα, ούτε έγραψε κάποιο εγχειρίδιο ρητορικής.
Ήταν γνωστό ότι υιοθετούσε συγκεκριμένες απόψεις για τη γλώσσα, τη φύση της πραγματικότητας και την αρετή. Το ύφος του Γοργία ήταν αξιοσημείωτο για τη χρήση ποιητικών μέσων, όπως του ρυθμού, του μέτρου και κομψών λέξεων, καθώς και για την κυριαρχία τεχνητών παραλληλισμών και ισορροπημένων αντιθέσεων. Οι σωζόμενοι λόγοι, υπέρ της Ελένης και του Παλαμήδη, παρουσιάζουν μια σειρά επιχειρημάτων που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε αυτό που οι αρχαίοι ονόμαζαν εικός*(«πιθανότητα»). Ο Γοργίας υποστήριξε στην Ελένη ότι ένας λόγος μπορεί να παρωθήσει το ακροατήριό του σε δράση· αλλού παρατηρεί ότι στο θέατρο είναι σοφότερο να εξαπατάσαι από το να μην εξαπατάσαι.
Το σύντομο βιβλίο του Γοργία Περί φύσεως (ή Περί του μη όντος) διασώζεται σε δύο παραφράσεις, μία του Σέξτου Εμπειρικού και η άλλη (η οποία πλέον θεωρείται περισσότερο αξιόπιστη) σε ένα αριστοτελικό έργο,το Περί Μελίσσου, Ξενοφάνους και Γοργίου. Ο Γοργίας προέβαλλε τρεις θέσεις: ότι δεν υπάρχει τίποτα· ότι κι αν υπήρχε, δεν θα μπορούσε να γνωσθεί· κι ότι ακόμη κι αν μπορούσε να γνωσθεί, η γνώση δεν θα μπορούσε να κοινοποιηθεί. Μολονότι εν μέρει μπορεί να φανεί ως παρωδία, οι περισσότεροι μελετητές σήμερα το θεωρούν από μόνο του ως ένα σοβαρό φιλοσοφικό επιχείρημα. Ο Πλάτων αναφέρει ότι στην ηθική ο Γοργίας πίστευε πως υπάρχουν διαφορετικές αρετές για τους άνδρες και τις γυναίκες, θέση που υποστηρίζει ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του. Βλ. επίσης ΣΟΦΙΣΤΕΣ. P.Wo. / A.Σ.
Επιμελητές ελληνικής έκδοσης:Στέλιος Βιρβιδάκης, Γιώργος Ξηροπαΐδης
Το Φιλοσοφικό Λεξικό του Καίμπριτζ θεωρείται το πλέον έγκυρο λεξικό φιλοσοφίας στον κόσμο. Γραμμένο από μια διεθνή ομάδα τετρακοσίων σαράντα συγγραφέων-επιστημόνων, προσφέρει στον αναγνώστη την πλουσιότερη, πληρέστερη και πιο επικαιροποιημένη μελέτη των σημαντικότερων ιδεών και θεωριών που ανέπτυξαν μείζονες φιλόσοφοι στην ιστορία του ανθρώπινου πνεύματος, καθώς και των φιλοσοφικών ρευμάτων που έχουν αναδυθεί από την εποχή της αρχαιότητας έως τις μέρες μας. Το Φιλοσοφικό Λεξικό του Καίμπριτζ καλύπτει όλο το φάσμα της Φιλοσοφίας, από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία έως και τα αναπτυσσόμενα πεδία της Φιλοσοφίας του Νου και της Εφαρμοσμένης Ηθικής. Ταυτόχρονα, το λεξικό δεν περιορίζεται μόνο στην παρουσίαση της δυτικής φιλοσοφίας, αλλά στις σελίδες του περιλαμβάνονται εκτενή λήμματα και για την αραβική, την ισλαμική, την αφρικανική, την ιαπωνική και τη νοτιοαμερικανική φιλοσοφία.
Το Φιλοσοφικό Λεξικό του Καίμπριτζ συγκροτείται από 4727 λήμματα φιλοσοφίας, γραμμένα από 440 κορυφαίους συγγραφείς-επιστήμονες και μεταφρασμένα από 16 Έλληνες ειδικούς.
«Πιθανότατα το καλύτερο λεξικό φιλοσοφίας που έχει γραφτεί στην αγγλική γλώσσα…».Richard Rorty
«Ένα αξιοθαύμαστο επίτευγμα…».Alasdair MacIntyre
«Ένα υπέροχο έργο αναφοράς…».Edward Said
ΚΡΙΤΙΚΕΣ - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ (Ελλάδα)
Ο Στέλιος Βιρβιδάκης μιλάει για το "Φιλοσοφικό Λεξικό του Cambridge" στον ΣΚΑΪ 100,3, στην εκπομπή των Παναγιώτη Μένεγου και Σταύρου Διοσκουρίδη (από το 20:27'' και μετά)http://www.skai.gr/player/Radio/?MMID=225814
Οι εξαιρετικά επαινετικές παρατηρήσεις στο οπισθόφυλλο ενός βιβλίου είναι, στον αγγλόφωνο εκδοτικό χώρο, κάτι αρκετά συχνό: «Ένα αξιοθαύμαστο επίτευγμα», σημειώνει ο Alasdaire McIntyre, «Ένα υπέροχο έργο αναφοράς» προσθέτει ο Edward Said. Το σπάνιο είναι οι έπαινοι αυτοί να είναι απόλυτα δικαιολογημένοι, και να αποδίδουν μέρος μόνο των αρετών που έχει ένα βιβλίο: Το Φιλοσοφικό Λεξικό του Cambridge είναι στο πεδίο του ίσως το καλύτερο έργο αναφοράς, αυτού του μεγέθους, στην διεθνή βιβλιογραφία. http://www.bookpress.gr/diabasame/idees/cambridge
Εύα Στάμου, BookPress
